Sâm Tà Đùng làm quà cho đối tác, khách hàng nên ở dạng lát khô hoặc hoa sâm khô trong hộp gọn, nhãn ghi rõ nơi trồng, cơ sở làm, ngày sản xuất, hạn dùng, kèm thiệp dặn cách dùng và tuyệt đối không ghi công dụng chữa bệnh. Trước khi tặng, hỏi trước chính sách nhận quà của công ty bên kia: nhiều doanh nghiệp, tổ chức nước ngoài và cơ quan nhà nước có quy định về quà tặng, và một món quà vượt quy định sẽ làm người nhận khó xử.
Quà doanh nghiệp khác quà gia đình ở chỗ người nhận không quen mình nhiều, nhận quà trong bối cảnh công việc, và đôi khi phải khai báo hoặc chuyển quà cho bộ phận chung. Món quà tốt là món quà người nhận dễ nhận, dễ mang về, dễ dùng, và kể lại được câu chuyện của nó. Sâm Tà Đùng có lợi thế ở phần câu chuyện: một loại củ trồng quanh hồ trên cao nguyên, gắn với tên đất Bố Chính trong sử cũ. Bài này giúp biến lợi thế đó thành một món quà đúng mực.
Trước khi chọn: ba điều về người nhận cần biết
Chính sách quà tặng của bên kia. Nhiều công ty có quy định nhân viên chỉ được nhận quà dưới một giá trị nhất định, hoặc phải báo cáo. Cán bộ, công chức chịu các quy định về tặng quà và nhận quà theo pháp luật phòng chống tham nhũng. Doanh nghiệp nước ngoài thường có chính sách chống hối lộ chặt. Hỏi khéo bộ phận hành chính hoặc người liên hệ trước là cách lịch sự nhất.
Người nhận ở đâu, đi lại thế nào. Khách từ nước ngoài sang công tác sẽ phải mang quà lên máy bay về nước, qua kiểm dịch. Khi đó chỉ hàng khô đóng kín có nhãn mới hợp. Khách trong nước nhận tại văn phòng thì có thể linh hoạt hơn.
Người nhận có kiêng gì không. Không phải lúc nào cũng hỏi được, nên chọn món "trung tính" nhất: lát khô hoặc hoa sâm khô không pha đường, không kèm rượu. Người đang mang thai, đang điều trị bệnh vẫn có thể giữ quà và hỏi bác sĩ sau.
Quy cách quà sâm theo đối tượng
Bảng dưới gợi ý quy cách theo vài nhóm người nhận thường gặp trong quà doanh nghiệp. Không có quy cách nào bắt buộc; điều quan trọng là thống nhất trong cùng một đợt tặng để không ai thấy mình bị phân biệt.
| Người nhận | Quy cách gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Khách hàng thân thiết, quà cuối năm | Hộp nhỏ lát khô và hoa sâm khô, thiệp cảm ơn | Đồng đều trong cùng một đợt gửi |
| Đối tác nước ngoài | Lát khô hàn kín, nhãn có thêm tên tiếng Anh, tờ hướng dẫn song ngữ | Nhắc khai báo khi nhập cảnh nếu nước đến yêu cầu |
| Khách tham quan, hội nghị | Túi nhỏ trà sâm hoặc lát khô, gọn trong túi quà chung | Nhẹ, không cần bảo quản lạnh |
| Cơ quan nhà nước | Thường nên chọn quà mang tính lưu niệm, giá trị nhỏ, hoặc không tặng | Tuân thủ quy định về nhận quà của cơ quan |
| Nhân viên trong công ty | Túi lát khô kèm công thức nấu nước sâm cho gia đình | Có thể tổ chức buổi pha thử tại văn phòng |
Với đối tác nước ngoài, viết tên "Bo Chinh ginseng" kèm tên khoa học Abelmoschus sagittifolius trên tờ hướng dẫn. Người nhận và cán bộ kiểm dịch ở nước đến sẽ hiểu đúng đây không phải nhân sâm, vốn chịu một số quy định riêng ở vài nước.
Nhãn và bao bì: thứ người nhận nhìn đầu tiên
Với quà doanh nghiệp, sản phẩm có nhãn đầy đủ là điều kiện tối thiểu. Nhãn nên có tên sản phẩm, thành phần, khối lượng, tên và địa chỉ cơ sở sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản. Một túi sâm không nhãn, dù sâm ngon tới đâu, trông như hàng chợ khi đặt trên bàn làm việc của khách.
Đọc kỹ chữ trên bao bì trước khi chọn. Nếu bao bì ghi công dụng chữa bệnh như "hạ đường huyết", "bổ thận tráng dương", "chữa mất ngủ", nên tránh. Thực phẩm thông thường không được quảng cáo như thuốc, và một món quà mang những chữ đó dễ khiến người nhận nghi ngờ cả người tặng. Sản phẩm có tem truy xuất nguồn gốc, có xếp hạng OCOP của địa phương là điểm cộng, nhưng chỉ nên nhắc khi bao bì thật sự có.
Bao bì ngoài nên đơn giản, chắc chắn và dễ mang: hộp giấy cứng, hộp tre, túi vải. Tránh hộp quá cồng kềnh khiến người nhận khó mang lên xe máy hay máy bay. Nếu in tên công ty mình, in nhỏ và kín đáo ở thiệp, không in to trên hộp; món quà là để cảm ơn, không phải để quảng cáo.
Thiệp và lời chúc kèm quà doanh nghiệp
Thiệp kèm quà doanh nghiệp nên ngắn, có hai phần: một câu cảm ơn hoặc chúc mừng, và vài dòng giới thiệu món quà. Những ý nên có trong phần giới thiệu:
- Tên món quà: sâm Bố Chính (sâm thổ hào) trồng ở vùng hồ Tà Đùng, Lâm Đồng.
- Cách dùng ngắn gọn: hãm vài lát với nước nóng, hoặc nấu canh, nấu nước mát cho gia đình.
- Cách cất: nơi khô mát, đóng kín sau mỗi lần lấy.
- Một câu thận trọng: người đang mang thai, đang điều trị bệnh nên hỏi bác sĩ trước khi dùng đều.
- Nếu tặng đối tác nước ngoài, thêm bản tiếng Anh cùng nội dung.
Không viết những câu như "giúp anh chị khoẻ mạnh, sống lâu", "tăng cường sinh lực". Lời chúc sức khoẻ chung chung thì được, gán công dụng cho sâm thì không. Một lời chúc đúng mực làm người nhận thấy công ty tặng quà là nơi làm ăn thận trọng.
Trao quà lúc nào, ở đâu cho tự nhiên
Thời điểm trao quà doanh nghiệp đẹp nhất thường là cuối buổi gặp, sau khi đã xong phần công việc, hoặc qua một dịp chung như cuối năm, kỷ niệm hợp tác. Trao quà ngay đầu buổi đàm phán dễ bị hiểu là muốn tác động đến kết quả, nhất là với đối tác có chính sách chống hối lộ.
Nếu gặp tại văn phòng bên kia, hỏi người liên hệ trước xem nên để quà ở lễ tân hay trao trực tiếp. Nếu gửi qua giao hàng, nhắn trước để người nhận biết và có người nhận thay khi vắng. Với khách ghé thăm vùng Tà Đùng theo đoàn, quà nhỏ trao vào buổi cuối trước khi đoàn về là tự nhiên nhất, khách không phải mang theo suốt chuyến.
Khi trao, giới thiệu ngắn gọn bằng lời: đây là sâm Bố Chính trồng ở vùng hồ Tà Đùng, dùng để hãm trà, nấu canh. Một hai câu kể về vùng đất làm món quà có chiều sâu hơn mà không thành bài thuyết trình.
Khi đối tác là người nước ngoài
Khách nước ngoài thường không biết sâm Bố Chính, và nhiều người nghe chữ "ginseng" sẽ liên tưởng đến nhân sâm. Tờ hướng dẫn song ngữ nên nói rõ đây là một loại củ khác, thuộc họ Bông (Malvaceae), dùng như thực phẩm trong ẩm thực Việt Nam. Thêm vài cách dùng quen với người nước ngoài: hãm như trà thảo mộc, thêm vài lát vào súp gà.
Chuyện mang về nước là phần cần nghĩ trước. Nhiều nước có quy định chặt về mang thực vật và sản phẩm thực vật qua biên giới: khách phải khai báo, cán bộ kiểm dịch có thể giữ lại nếu không đạt yêu cầu. Hàng khô, đóng gói kín, có nhãn ghi rõ thành phần và nơi sản xuất thường dễ được chấp nhận hơn, nhưng mỗi nước một quy định. Nên nhắc khách kiểm quy định của nước mình và khai báo trung thực; trang có bài riêng về mang sâm ra nước ngoài.
Tuyệt đối không tặng củ tươi cho khách sắp bay về nước. Củ tươi, nhất là còn dính đất, là thứ hầu hết các cơ quan kiểm dịch không cho vào, và khách có thể bị phạt nếu không khai.
Quà cho nhân viên: một buổi pha sâm tại văn phòng
Nhiều công ty chọn sâm làm quà cuối năm cho chính nhân viên của mình. Món quà sẽ được dùng nhiều hơn nếu đi kèm một buổi pha thử ngắn tại văn phòng: một ấm nước sâm nấu sẵn từ sáng, vài ấm hãm lát khô với táo đỏ, kỷ tử, một người giới thiệu năm phút về cách nấu ở nhà. Nhân viên được nếm vị trước, biết vị sánh nhẹ của sâm là bình thường, về nhà tự tin nấu cho bố mẹ, con cái.
Phần giới thiệu nên thực tế: sâm Bố Chính là củ ăn được, dùng nấu nước, nấu canh, hãm trà; dùng lượng nhỏ như thực phẩm; người đang mang thai, đang điều trị bệnh, đang uống thuốc thì hỏi bác sĩ trước khi dùng đều. Không biến buổi pha thử thành buổi nói về công dụng chữa bệnh; nhân viên có người đang có bệnh, nghe hứa hẹn rồi tự bớt thuốc là điều công ty không muốn.
Khi pha thử ở văn phòng, giữ vệ sinh như với mọi đồ uống chung: ấm, cốc sạch, nước sâm nấu xong để nguội thì cho vào tủ lạnh, uống trong ngày, không để ngoài nhiệt độ phòng qua buổi chiều. Phần còn lại cuối ngày nên bỏ, đừng để sang hôm sau.
Khi muốn đặt số lượng lớn cho cả đợt quà
Doanh nghiệp đặt vài chục, vài trăm phần quà sâm cùng lúc nên làm việc với cơ sở có giấy tờ rõ ràng: có hồ sơ công bố sản phẩm, có hoá đơn, có thể giao đồng đều cùng một lô. Quà cùng đợt mà mỗi hộp sâm một màu, một độ khô khác nhau là điều người nhận để ý.
Hỏi trước về ngày sản xuất và hạn dùng của lô hàng để đảm bảo quà tới tay người nhận còn hạn dài, nhất là khi đợt tặng kéo dài nhiều tuần. Yêu cầu mẫu thử trước khi đặt cả lô: mở túi, ngửi, hãm thử một ấm. Nếu thấy mùi lạ, màu trắng bất thường như bị tẩy, hoặc vị chua, nên đổi nguồn.
Doanh nghiệp có thể tìm cơ sở làm sâm, nông sản trên địa bàn quanh hồ trong danh bạ doanh nghiệp của trang, rồi tự liên hệ và đánh giá. Bên mình không xếp hạng hay giới thiệu cơ sở cụ thể nào.
Khi chốt đơn lớn, nên thống nhất bằng văn bản vài điểm mà đơn nhỏ thường bỏ qua: quy cách từng phần (khối lượng, loại túi, có gói hút ẩm hay không), ngày giao và cách giao (một lần hay chia đợt), ai chịu trách nhiệm nếu một số hộp bị ẩm hoặc vụn khi tới nơi, và nội dung in trên thiệp hay nhãn phụ. Nội dung in nên duyệt trước, tránh những câu ghi công dụng chữa bệnh. Kho chứa quà ở văn phòng cũng cần khô ráo; vài trăm hộp sâm xếp sát tường ẩm trong phòng kho kín vài tuần có thể hỏng cả lô trước ngày trao.
Câu hỏi thường gặp
Tặng sâm cho đối tác có bị coi là hối lộ không?
Một món quà giá trị nhỏ, mang tính cảm ơn, trao công khai sau khi xong việc thường không có vấn đề. Nhưng mỗi công ty, mỗi cơ quan có quy định riêng về nhận quà; cán bộ, công chức chịu quy định của pháp luật phòng chống tham nhũng. Hỏi trước chính sách của bên kia là cách an toàn nhất.
Quà sâm cho khách nước ngoài nên chọn dạng nào?
Lát khô hàn kín hoặc hoa sâm khô, có nhãn đầy đủ, kèm tờ hướng dẫn song ngữ ghi tên Bo Chinh ginseng và tên khoa học. Không tặng củ tươi, không tặng đồ ngâm rượu. Nhắc khách khai báo khi nhập cảnh nếu nước đến yêu cầu.
Có nên in logo công ty lên hộp quà sâm không?
Nên in nhỏ và kín đáo, tốt nhất là trên thiệp hoặc dải băng, không in to trên mặt hộp. Món quà là để cảm ơn người nhận; hộp quà in logo lớn trông như hàng quảng cáo và người nhận ít muốn mang về nhà hay biếu lại.
Quà sâm có cần nhãn tiếng Anh không?
Với khách trong nước thì không cần. Với đối tác nước ngoài thì rất nên có, ít nhất là một tờ hướng dẫn song ngữ: tên sản phẩm, thành phần, cách dùng, cách cất. Nhãn tiếng Anh cũng giúp người nhận khai báo đúng khi qua kiểm dịch.
Đặt quà sâm số lượng lớn cần kiểm những gì?
Kiểm giấy tờ của cơ sở, hồ sơ công bố sản phẩm, ngày sản xuất và hạn dùng của lô, độ đồng đều giữa các hộp. Yêu cầu mẫu thử trước, mở ra ngửi và hãm thử. Màu trắng bất thường, mùi hắc hay vị chua là dấu hiệu nên đổi nguồn.
Thiệp kèm quà sâm cho khách hàng nên viết gì?
Một câu cảm ơn hoặc chúc mừng, tên món quà và nơi trồng, một hai cách dùng, cách cất, và một câu dặn người đang mang thai hoặc đang điều trị bệnh hỏi bác sĩ. Không viết công dụng chữa bệnh hay những lời hứa về sức khoẻ.